Henry David Thoreau
Lees meerHOOFDSTUK 1: WANNEER IS ENERGIE ONTSTAAN?
- HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES
Door: Bernke Klein Zandvoort
Ik zal beginnen bij het begin. En dan bedoel ik ook echt het aller-beginste-begin. Naar dat ontzettend kleine, gloeiend hete beginpunt waaruit alles is ontstaan. U, ik en alle energie die er bestaat.
De dag zonder gister, las ik ergens. Stel je voor: ik kijk over mijn schouder terug de tijd in. Een fast back-ward waarmee alles wat nu is, naar links valt terug te lezen tot een beginpunt. Het oeratoom, en in dat oeratoom zat alle energie, alles wat er nu is en ooit zal zijn, met een oneindige dichtheid samengebald.
Als ik me daar een voorstelling van moet maken, zie ik een superdichte, hete massa, als een bol klei waar in plaats van de klei netjes terug te stoppen in de verschillende potjes, alle kleikleuren met elkaar vermengd zitten, zo stel ik het me voor. Of nee, wacht, nog beter: ik zie een afgesloten kamer waarbij de kier onder de deur met een gerolde handdoek is dichtgemaakt. Kasten, stoelen, schemerlampen en de bank staan op elkaar gestapeld, en alle tussenruimtes zijn met dekens gevuld. Daartussen zit ik zelf ook opgevouwen, zoals je dat kan, je lichaam tot een koffer inklappen. Knikkers vullen alle kleine restruimten en in plaats van lucht vullen knikkers dus ook mijn neus- en oorgaten, en tussen mijn vingers werden ordners en stapels papier geschoven en vooruit ook een telefoon, maar dan zonder bereik. En bij dit alles, werkt de verwarming van de kamer mee om de temperatuur tot immense hitte op te drijven.
Dat zou op een gegeven moment onhoudbaar zijn.
En dus kon het niet anders dan uit elkaar knallen.
Toen dat oeratoom uiteindelijk onder hoge druk en vooral heel veel hitte uit elkaar knalde, werd het materiaal in alle richtingen verstrooid. Al die schemerlampen en kasten en stoelen. Ruimte en tijd begonnen te ontstaan, want een explosie schept ruimte en scheppen kost tijd, alsof er een stopwatch begon te lopen en iemand heel langzaam z’n armen opende, na de Big Bang.
Ondertussen blijven die armen openen. Ook nu nog, terwijl ik dit vertel. Het heelal blijft uitdijen en koelt ondertussen af. Want toen de deur van de kamer openging, bleek er een heel huis om de hitte over te verdelen.
Het kan trouwens nooit een knal zijn geweest, die oerknal, hoorde ik laatst iemand zeggen, er was immers nog geen lucht om in trilling te brengen. Het was niets onmiddelijks, niet korts, alleen maar ruis, een langgerekt ‘sjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjj’ (eventueel lont) is wat er heeft geklonken, een soort sissen in een te hete pan of een leeglopende ballon. Als je het zo bekijkt is alles dus met een soort van laatste ademhaling begonnen.
“Wat kan ik leren van bonen of bonen van mij?”
Henry David Thoreau
Lees meer
EXECUTIEVEILING
Collectief Walden viert haar 12,5 jarig bestaan en haar einde. Ze vieren nog één keer hun missie: leren omgaan met ongewilde veranderingen. En het soms zelfs te ervaren van hoop, in tijden van onmiskenbare en alles-beïnvloedende klimaatinstorting. We vieren ons einde niet omdat we zo graag willen stoppen. Integendeel. We moeten van behoorlijk ver komen eerlijk gezegd. Maar we hebben altijd betoogd dat een einde niet per definitie op alle fronten een tragedie hoeft te zijn, als je je er tenminste gedegen op voorbereid en het ook nog een beetje mooi vormgeeft. Het is een existentiële vraag die vaker gesteld zal worden de komende tijd: hoe ronden we het samen een beetje netjes af?
Loslaten is iets anders dan achterlaten. Vasthouden is iets anders dan weigeren om verder te gaan. Loslaten is toestaan dat wat er was in je doorklinkt, terwijl je verder gaat. Vasthouden is toestaan dat je verder gaat, terwijl wat er was eeuwig in je nagalmt. – WINDSTILLEVEN (2016)
Collectief Walden maakt sinds 2012 werk, heet sinds 2013 Collectief Walden en richtte in januari 2014 een stichting op. Hun werk speelt vooral in de natuur of de openbare ruimte in de stad, en gaat over ecologie, klimaat en de relatie tussen mens en natuur. Ze zijn huisgenoot in de Tolhuistuin, stonden op alle voorgaande edities van Warming Up, onder andere met een filosofische dinnershow, een zeer invasive vensterexpositie over woekerplanten en een tentoonstelling van de bouwstenen voor een monument. Daarnaast speelden ze bijna elk jaar op Oerol, waren ze veel te zien op Over het IJ en doken ze op in onverwachte landschappen in o.a. Drenthe, Engeland, Hongarije en Oostenrijk.
Om stil te staan bij hun 12,5 jarige bestaan, veilen ze 12,5 bijzondere objecten uit hun verleden. Samen vormen de kavels een ode aan het werk van het collectief. Naast de leden zelf, brengen ook partners en freelancers korte loftuitingen aan Walden. Trouwe fans, voormalige medewerkers, partners en mensen die op de valreep nog even willen kennismaken met dit bijzondere werk worden van harte uitgenodigd om te proosten. En wellicht natuurlijk naar huis te gaan met iets uit de schatkamer van 12,5 jaar Walden.
Op 9 november om 14:30 uur vindt het jubileum plaats en staan we stil bij ons einde in de IJzaal van de Tolhuistuin in Amsterdam, tijdens Warming Up.
9 november 2024
Tolhuistuin
Donderen, Drenthe
Op het voormalig munitiedepot in Donderen onderzoeken we hoe onze cv’s en warme maaltijden in verband staan met de Koude Oorlog, hedendaagse politieke spanningen en aardbevingen.
Foto’s: Thomas Dolman
Drei Lieder für die Autobahn
- WARMTE
Drei Lieder für die Autobahn is a performance in a heated installation. Especially for Flachau, Collectief Walden has developed a song cycle of nostalgia, hospitality, and warmth in the village since the arrival of the Autobahn. For the libretto, residents that are older than the A10 were interviewed, who know the village from before and after the arrival of the Autobahn.
God of Heat Loss – Ever since humanity lost most of its body hair, we are constantly looking for warmth. In clothes. In houses. In wood fire and central heating systems. We have now become so good at generating heat that we use a hundred times as much energy as the first humans. The earth is at our feet. Collectief Walden creates the altar for a new cult in which heat is continuously generated and released into the atmosphere. A ritual invoking the God of heat loss, who must liberate us from redundancy.
photo’s: Anna Vasof
‘I can respect the planet, and care about the people with whom I share it, without believing that it will save me.’
Jonathan Franzen, The New Yorker
Lees meer
Over het IJ Festival, Amsterdam
- HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES
In 2018 speelt HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES in de scheepsbouwloods op de NDSM-werf tijdens Over het IJ Festival. We onderzoeken hoe de kolencentrale in Amsterdam-West in verband staat met bananen, champagneflessen en de bloei van Amsterdam-Noord.
Foto’s: Moon Saris
Oerol, Terschelling
- HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES
In HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES proberen we de werkelijkheid terug te voeren tot één principe: warmte. Als mens zoeken we naar – en creëren we – warmte zolang we leven. Dat maakt ons prachtig én tragisch tegelijkertijd. HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES is een ode aan de warmte in al haar verschijningsvormen én een pleidooi voor de mens als actieve schakel tussen oorzaak en gevolg.
Met:
René van Bakel, Alexandra Broeder (eindregie), Juul Dekker (decorbouw), Hella Godee, Seline Gosling, Jente Hoogeveen, Matthijs IJgosse (spreker), Bernke Klein Zandvoort (tekst), Dominic Kraemer (zang), Thomas Lamers, Suzanna van Oers, Matthías Sigurõsson (muziek), Thijs van Vuure, Boaz van Doornik (kleding) en Freek van Zonsbeek.
Co-producenten: Over het IJ Festival en Land Art Contemporary.
Mede mogelijk gemaakt door Amsterdams Fonds voor de Kunsten, Fonds Podiumkunsten en VSB Fonds, Provincie Drenthe, gemeente Noordenveld en gemeente Tynaarlo.
Foto’s: Moon Saris
Wintervuur Festival, Antwerpen
- HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES
In een voormalig slachthuis in Antwerpen traceren we de reis van onze eiwitten: van sojavelden in Brazilië via Parmaham naar Zuid-Koreaanse marktkramen.
Drei Lieder für die Autobahn
- WARMTE
Drei Lieder für die Autobahn is a performance in a heated installation. Especially for Flachau, Collectief Walden has developed a song cycle of nostalgia, hospitality, and warmth in the village since the arrival of the Autobahn. For the libretto, residents that are older than the A10 were interviewed, who know the village from before and after the arrival of the Autobahn.
God of Heat Loss – Ever since humanity lost most of its body hair, we are constantly looking for warmth. In clothes. In houses. In wood fire and central heating systems. We have now become so good at generating heat that we use a hundred times as much energy as the first humans. The earth is at our feet. Collectief Walden creates the altar for a new cult in which heat is continuously generated and released into the atmosphere. A ritual invoking the God of heat loss, who must liberate us from redundancy.
Video: Anna Vasof
Wintervuur Festival
- HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES
In een voormalig slachthuis in Antwerpen traceren we de reis van onze eiwitten: van sojavelden in Brazilië via Parmaham naar Zuid-Koreaanse marktkramen.
Beyond The Black Box Festival
- WARMTE
WARMTE als interventie in de publieke ruimte. Brakke Grond.
Foto’s: Nick Chesnaye en Maarten Nauw
Campagnebeeld
- WARMTE
Munitiedepot
- HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES
Kaart van het voormalig munitiedepot Nieuw Balingen en een van de mogelijke speellocaties van HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES in Drenthe.
Pass the Heat
- HET VERBAND VAN ALLES MET ALLES
WARMTE
- WARMTE
Al sinds de mens het grootste deel van haar lichaamshaar verloor, zoeken we naar warmte, op honderden manieren, als oplossing voor onze kou.
We zoeken haar als we vanavond thuiskomen en de thermostaat van onze CV omhoog draaien. We zoeken haar als we ons aankleden in de ochtend, of juist uitkleden onder het dons van de nacht. We zoeken haar onder de douche. In de huid van een ander. In het eten dat met zweet wordt verbouwd, met vuur wordt bereid en met honger wordt verbrand.
We zoeken haar in fabrieken en in centrales. Waar de hitte van smeulende kolen en splijtende kernen, wordt opgedreven en tot energie verheven. Die er weer voor zorgt dat onze woningen en universiteiten, onze vliegvelden, concertzalen en ziekenhuizen, helder wit verlicht, als fonkelende sterren afsteken tegen het blauwzwarte gelaat van de nacht.
Maar wat als de oplossing, het nieuwe probleem wordt? Wat als de warmte die we zo begeren, broeiend, verstikkend wordt?
Warmte is een interdisciplinair locatie kunstwerk in de publieke ruimte.
i.s.m. Stichting NDSM en Over het IJ Festival. Mogelijk gemaakt door het Amsterdams Fonds voor de Kunst en Prins Bernhard Cultuurfonds. WARMTE werd ontwikkeld binnen het project Ferrotopia van Atelier van Lieshout.
GEDENK TE OVERSTROMEN : RUIGOORD
- GEDENK TE OVERSTROMEN
We zijn het gewend dat monumenten en herdenkingen stilstaan bij rampen en triomfen uit het verleden. Maar kun je ook de toekomst gedenken, als je al weet wat er gaat gebeuren? Collectief Walden denkt van wel. Al een paar jaar bouwen ze aan een monument voor de toekomst. Tijdens Re_Nature wordt GEDENK TE OVERSTROMEN onthuld en ceremonieel ingewijd met een gedenkingsceremonie voor de toekomst.
In 2025 viert Amsterdam haar 750-jarige jubileum. Daarna zal de stad nog zo’n 250 jaar bestaan, met een beetje geluk. Uiteindelijk zal de stad 1.000 jaar hebben bestaan, een mooie leeftijd voor een stad. De ligging van Amsterdam, in combinatie met een niet meer te keren zeespiegelstijging, maakt dat Amsterdam een einddatum heeft die dichterbij ligt dan andere wereldsteden. Op een gegeven moment, sneller dan we denken wellicht, wordt het te gevaarlijk, te duur of simpelweg fysiek onmogelijk om nog in Amsterdam te wonen. Uiterlijk in 2275 geven we de stad terug aan het water. Da’s jammer, maar nog jammerder zou het zijn als we daarvan in de paniek of in de ontkenning zouden schieten.
Een einde hoeft geen tragedie te zijn; zeker niet als je er een beetje degelijk op voorbereid bent. Sterker nog, het omarmen van de eindigheid van het leven in Laag-Nederland zou het weleens een unieke aura kunnen geven. We hebben nog een kwartje Amsterdam te gaan: een vierde en laatste bedrijf. Het zou van bijzonder stadsmanschap getuigen als we er met zijn allen voor zorgen dat het einde niet volgt op toenemende chaos en verval. Nee, het eind- en hoogtepunt van Amsterdam zullen samenvallen.
Wat niet voor altijd bestaat, kan juist extra speciaal zijn. We moeten ons opmaken voor ongekende veranderingen. Welke vaardigheden hebben we nodig in een tijd van klimaatadaptatie en verschuivende machtsverhoudingen? Wie veranderen kan, heeft de toekomst.
Zaterdag 21 september & zondag 22 september
14:15u – 15:00u
16:30u – 17:15u
Bijbels Museum Amsterdam
- OLIE
Inside Out Dorset / Activate, 2018
- OLIE
Three of the Earth’s natural reservoirs are: oil, ice and mineral earth.
Two of our economy’s fuels are: oil and greed.
A thought on what we have and what we hold.
Oil
Greed, once a sin. Monasteries, monks, prayer, the unseductive silence, the stony chill of churches without adjacent shopping streets. The simplicity of the evening bread. The simplicity of an unnamed cell that will be equally hospitable to the monk living in my room after me. A bed, a table. A crucifix above the door to remind me of the time I have left. – I am walking over the promenade. I am walking into a souvenir shop. I am walking out of a souvenir shop. Opening hours above the sliding doors remind me of the time I have left.
Soil
I do not possess my body. I do not possess my thoughts. I do not possess the duration of my life or its path. I do not possess my losses. I do not possess my happiness. I do not even possess the faculty of understanding why I am here or how I got here. I do not have anything in life. Yet I desire to have, I want to hold what’s dear and precious to me. To have more actually means: to have more to hold on to. To not have is to die a bit.
Ice
I do not possess my body. I do not possess my thoughts. I do not possess the duration of my life or its path. I do not possess my losses. I do not possess my happiness. I do not even possess the faculty of understanding why I am here or how I got here. I do not have anything in life. Yet I desire to have, I want to hold what’s dear and precious to me. To have more actually means: to have more to hold on to. To not have is to die a bit.
WARMTE op Ferrotopia
- WARMTE
WARMTE werd ontwikkeld op de NDSM-werf in Amsterdam Noord op het Ferrotopia terrein van Atelier van Lieshout. De kachel brandde enkele maanden voor diverse evenementen. Collectief Walden verzorgde drie diensten, onder andere tijdens Museumn8 en ADE. Predikers: Joost Oomen (dichter), Fenna Fiction (muzikant), Geert Jan van Oldenborgh (klimaatonderzoeker), Ed Bahonie (muzikant) e.a.
Foto’s: Cassander Eeftinck Schattenkerk
Beyond the Black Box Festival
- EEN ECOLOGIE
Er zijn geen buitenstaanders in tijden van klimaatcrisis.
We geven vanuit ons ecologische denken over kunst vorm aan de gemeenschappelijke ruimtes van Beyond the Black Box. Hier ondervind je de verandering van het klimaat aan den lijve. Stap in de hitte van onze sauna en koel daarna af met 100 kilo ijs op schoot.
Er zijn vier verschillende installaties en interventies te ervaren uit onze ENERGIE-reeks: ENERGIE no. 1 OLIE, ENERGIE no. 2 IJS, ENERGIE no. 4 WARMTE en ENERGIE no. 5 HITTE. Daarnaast zijn wij de hele festivalperiode aan het werk in de Brakke Grond.
Foto’s: Nick Chesnaye en Maarten Nauw
Warming Up Festival 2021
- WARMTE
WARMTE als filosofische dinnershow. Tolhuistuin.
Foto’s: Nichon Glerum